Duurzame vernieuwing van de Vlaamse chemie in economisch cruciale periode

https://project-one.ineos.com/wp-content/uploads/2020/10/header-sept-min.jpg

Hoe Project ONE bijdraagt tot de vernieuwing van de petrochemische cluster in Antwerpen

Project ONE is een investering van INEOS in de Antwerpse chemiesector voor de bouw van een ethaankraker en propaandehydrogenatie-eenheid. De investering bedraagt vijf miljard euro en is daarmee de belangrijkste investering in de Europese chemie in meer dan 20 jaar.

De installaties zullen de gassen ethyleen en propyleen produceren. Dat zijn de bouwstenen voor chemische stoffen die noodzakelijk zijn voor producten waarvan we dagelijks gebruik maken in de auto-, bouw-, energie-, voedingshygiëne- en medische sector. Denk bijvoorbeeld aan buizen voor het transport van drinkwater en gas, isolatiemateriaal, textiel, zonnepanelen, smeermiddelen en wieken van windmolens, lichtgewicht onderdelen voor auto’s maar ook steriele en recycleerbare verpakkingen voor meer voedselveiligheid en minder levensmiddelenafval.

INEOS heeft in België al 2.500 mensen in dienst op negen verschillende sites. Met Project ONE komen daar direct 450 jobs bij, en een vijfvoud daarvan indirect.

Internationale positie Antwerpse chemie onder druk

Tegengas voor een dreigende recessie

De investeringen in de Europese chemiesector blijven achter.

De chemische sector is de hoeksteen van de welvaart in Vlaanderen. Een derde van de toegevoegde waarde van de gehele verwerkende industrie in Vlaanderen wordt gerealiseerd door onze chemie en kunststoffen en life sciences1. 209.000 mensen in Vlaanderen hebben hun job te danken aan de chemische sector2.

Momenteel staat de Europese chemische sector, waaronder ook de Antwerpse chemiecluster, op een belangrijk scharnierpunt. Want in tegenstelling tot Europa hebben de Verenigde Staten de afgelopen jaren veel geïnvesteerd in hun chemische activiteiten. Bovendien situeren de belangrijkste chemiemarkten zich vandaag in Azië, waar niet alleen zeer goedkope arbeidskrachten maar ook goedkope grondstoffen ter beschikking zijn. De toenemende concurrentie uit China, de VS en ook het Midden-Oosten zet de Europese industrie onder steeds grotere druk in een tijd waarin de investeringen in de Europese chemiesector achterblijven.

Europa verliest ruim 60% marktaandeel in 20 jaar tijd. China is de absolute koploper in investeringen.

Nu we de grootste economische crisis meemaken sinds de Tweede Wereldoorlog, dreigt deze kloof zich uit te diepen. Dan missen we niet alleen de welvaart die de investeringen voortbrengen, maar dan zullen deze projecten ook aan veel minder strenge milieu- en klimaatnormen moeten voldoen. Meer dan ooit hebben we nood aan de producten die de chemie ons levert voor gezondheid en welzijn, voedselhygiëne en de vermindering van broeikasgassen.

Als we de toekomst van de Europese chemie willen vrijwaren, is het belangrijk om niet alleen te behouden wat we hebben door aanhoudende investeringen in bestaande productievestigingen. Het is essentieel om de sector op een duurzame manier te versterken en te verjongen door ingrijpende technologische en procesvernieuwing, zoals met Project ONE. Het binnenhalen en reshoren van investeringen3 is belangrijker dan ooit. Voor haar impact op de welvaart (economie) maar ook om concrete stappen te zetten naar een duurzame chemie (milieu en klimaat).

Sector vernieuwen door de lat hoger te leggen

Project ONE als stap richting duurzame chemie

INEOS begrijpt de bezorgdheden over de milieu- en klimaatimpact van de chemische sector. Milieu en chemie zijn echter niet elkaars tegenpolen: duurzaamheid is de sturende kracht voor innovatie in onze sector. De chemie levert vandaag al essentiële onderdelen voor de ontwikkeling van duurzame technologieën zoals hernieuwbare energie.

Project One zal de lat hoger leggen voor andere installaties in Europa.

De versterking van onze chemische cluster en tegelijk de klimaatambities realiseren, vormt weliswaar een enorme uitdaging. Naast de noodzakelijke investeringen in onderzoek en ontwikkeling zijn er ook concrete investeringen nodig waarin de best beschikbare technieken, met het laagste energiegebruik en de laagste uitstoot, worden toegepast. Zo zullen wij met Project ONE nagenoeg volledig aan de energiebehoefte van de ethaankraker kunnen voldoen door waterstof, dat door het kraakproces gegenereerd wordt, in te zetten als koolstofarme brandstof. Bijgevolg komt de lat hoger te liggen voor andere, meer vervuilende installaties. Dit is een reële impact van de bouw van een nieuwe installatie die de beste in haar soort zal zijn.

Door de inzet van state of the art technieken zal Project ONE minder dan de helft CO2 uitstoten van de huidige beste Europese installaties. Deze emissies zullen verder dalen tot slechts een derde van de bestaande stoomkrakers wanneer voldoende hernieuwbare energie beschikbaar komt. De impact daarvan op de andere installaties verloopt via het Europese systeem van emissiehandel. De emissies van de Project One ethaankraker bedragen 0,3 ton CO2 per geproduceerde ton aan hoogwaardige chemische stoffen (HVC). Dat ligt ruim onder de huidige EU-ETS norm (0,7 ton CO2/ton HVC) voor stoomkraken.

De grondstof van de ethaankraker is ethaan, een bijproduct van aardgas dat gewonnen wordt uit schalieformaties en wordt ingezet voor energie- en warmtetoepassingen. Dit ethaan zou, indien niet opgevangen en ingezet als grondstof voor ethaankrakers, mogelijk verbrand (afgefakkeld) worden in de atmosfeer. De voetafdruk is daarenboven kleiner dan van andere mogelijke bronnen voor stoomkrakers zoals van aardolie (nafta) of kolen. Zo kunnen we tegemoetkomen aan de wereldwijd groeiende vraag naar ethyleen en propyleen, aan veel lagere emissies dan als we zouden afhangen van olie.

Tot slot maken we ons ook klaar voor een toekomst waarin CO2 wordt opgevangen en opgeslagen of verwerkt. De installaties en plannen van Project ONE zijn voorzien om de meest geschikte technologie te integreren van zodra ze matuur is voor gebruik op industriële schaal. Ook de combinatie met de aanwezigheid van waterstof op de site opent mogelijkheden. In 2022 zal INOVYN, een bedrijfstak van INEOS, methanol beginnen produceren op basis van windenergie, waterstof en afgevangen CO2.

Verantwoorde ontwikkeling in lijn met beleid

Stap richting realisatie klimaatambities

INEOS werkt volledig volgens de reglementaire vereisten en de milieu- en klimaatambities van de Vlaamse, federale en Europese autoriteiten. De rol van Project ONE binnen de ‘European long-term strategic vision for a thriving, modern, competitive and climate-neutral economy’ (EU) en binnen de Vlaamse Klimaatstrategie 2050 werd onderzocht in het Milieu-effectenrapport (MER) van Project ONE op verschillende vlakken:

  • Energie-efficiëntie en andere efficiëntieverbeteringen:
    de ethaan- en PDH-installatie zijn ontworpen voor zeer selectieve en efficiënte productie. Daardoor kan 86 procent van de koolstof omgezet worden in de eindproducten. De inzet van de best beschikbare technieken en energie- en productintegraties resulteert in hoge energie- en productie-efficiëntie.
  • Circulaire economie:
    INEOS investeert in het ontwerp van producten die beter recycleerbaar zijn en heeft een gamma polymeren kunnen ontwikkelen die al voor de helft gerecycleerde kunststof bevatten met behoud van dezelfde eigenschappen als nieuwe polymeren.
  • Hernieuwbare energiebronnen:
    de PDH-installatie is bijna volledig geëlektricifeerd, zodat er kan overgeschakeld worden op volledig groene stroom. INEOS is een langetermijncontract met ENGIE aangegaan voor een capaciteit van 84 MW aan windenergie, geleverd door het offshore windpark Norther in de Belgische Noordzee. Hierdoor kunnen we een uitstoot van 1,15 miljoen ton aan CO2-emissies vermijden over een periode van 10 jaar. We voorzien om de invoer van groene stroom verder uit te breiden met aanvullende contracten.
  • Afvang en hergebruik van CO2/ontwikkeling van industriële clusters:
    zie bovenstaande initiatieven met betrekking tot CO2-captatie en verwerking.

In een onzeker economisch klimaat is de verankering van de chemische sector in Vlaanderen essentieel. Met Project ONE komen de nieuwste technieken (zowel op vlak van energie-efficiëntie als op vlak van CO2-emissies) op de markt om te beantwoorden aan de wereldwijde vraag naar kunststoffen.

Door Project ONE te realiseren binnen het Vlaamse en Europese beleidskader zal de lat hoger te komen liggen voor de hele sector. Op die manier beantwoordt Project ONE aan de ambitie van onze overheden om zowel de economie te versterken, als om de chemische sector duurzamer te maken.

Download de position paper
  1. Nationale Bank van België, 2018 en 2019, verzameld door essenscia,
    https://www.essenscia.be/wp-content/uploads/2020/06/chiffres2019-vlaanderen.pdf
  2. RSZ, voorspelling voor 2019 op basis van gedecentraliseerde statistieken, verzameld door essenscia,
    https://www.essenscia.be/wp-content/uploads/2020/06/chiffres2019-vlaanderen.pdf
  3. Met Project ONE zal INEOS aangekochte ethyleen en propyleen (met een veel hogere ecologische voetafdruk) zelf produceren
    aan een veel lagere voetafdruk door de best beschikbare productietechnieken en lokaal transport via pijpleidingen.

LEUK VERHAAL? Delen maar!